Motywacja wewnętrzna jest to zaangażowanie jednostki w daną aktywność dla mej samej, bez oczekiwania jakichkolwiek nagród zewnętrznych. Jest wrodzoną skłonnością do szukania nowości i wyzwań, rozwijania i doskonalenia własnych zdolności, eksplorowania i uczenia się. Z kolei motywacja zewnętrzna jest wyzwalana przez chęć otrzymania nagrody z zewnątrz. Ten rodzaj motywacji zależy od otoczenia, tzn. że nasze działania są uzależnione od tego, jak nasze działania postrzegają i oceniają inni ludzie. Przejawia się w formie do zdobycia trofeów, nagród i korzyści niematerialnych, takich jak sława i pozycja społeczna.
W teorii motywacji osiągnięć (Atkinsona i McClellanda) motywacja wewnętrzna osoby obejmuje przeżywanie osobistych emocji: radości z podejmowanej aktywności, podniecenia i zamiłowania do działania. Motywacja osiągnięć jest to chęć ciągłego poprawiania poziomu własnego wykonania. Badacze doszli do wniosku, że cecha ta zależy od osobistych predyspozycji osobowościowych jednostki jeśli dominuje u niej pragnienie sukcesu, motywacja osiągnięć jest wysoka, jeśli lęk przed porażką: motywacja ta jest wówczas słaba. Z kolei poczucie sprawczości w osiąganiu wyznaczonych celów będzie większe, jeśli cel ten bezpośrednio wypływa z potrzeb samej jednostki (a nie np. rodzica) i gdy jednostka widzi (i czuje) sens w ich realizacji.
Jak widzimy diament zwany motywacją osiągnięć należy sukcesywnie szlifować. Aby do tego doszło, ważne jest aby osoba wypracowała w sobie umiejętność stawiania adekwatnych dla siebie celów i sukcesywnie realizowała je w czasie (w czym z kolei może pomóc kształtowanie umiejętności zarządzania czasem czy np. techniki skutecznego uczenia się).
Co możesz zrobić aby wyznaczyć sobie cel (i konsekwentnie go realizować).
Użyj modelu SMART (specific, measurable, achievable, relevant, time bound):
- co dokładnie cheę osiągnąć? (konkretny)
- po czym poznam, że osiągnąłem/um cel? (mierzalny)
- czy to jest realne w mojej sytuacji?(osiągalny)
- dlaczego to jest dla mnie ważne? (istotny)
- do kiedy chcę to zrobić? (określony w czasie).
Przykładem może być chęć bycia lepszym w nauce. Rozwiązaniem mogłoby być tutaj: „do końca
semestru poprawię ocenę z matematyki, z 3 na 4, ucząc się 3 razy w tygodniu po 4 minut”.
Jak możesz utrzymać motywację?
– rozłóż cele na małe kroki
– świętuj małe sukcesy
– pamiętaj, po co chcesz to robić (dlaczego ten cel jest dla ciebie ważny)
– otocz się wsparciem (znajdź osoby, którym zależy na podobnym celu czy takie, które wspierają cię w jego realizacji)
– nie czekaj na motywację, działaj!(a motywacja i energia wzrośnie od twojej aktywności).
I pamiętaj, że czasem może wydawać nam się, że jakiś cel nie ma sensu (np. nauka trudnego przedmiotu), lub nie przynosi on od razu owoców twojego działania… Jednak może okazać się, że umiejętności jakie dzięki temu zdobyłeś okażą się pomocne w najmniej przewidzianym dla ciebie czasie a nagroda za twoje starania i odwagę, choć nieco później: nastąpi. Odraczanie nagrody buduje także naszą odporność psychiczną, na którą mamy zapracować sami, dzięki czemu lepiej będziemy radzić sobie z wyzwaniami.
W ramach projektu „KADR PO KADRZE – o emocjach bez cięć” możesz porozmawiać z psychologiem i terapeutą, by uzyskać wsparcie w trudnym dla Ciebie momencie.
Wszystkie działania w ramach projektu są bezpłatne, a projekt jest dofinansowany ze środków z budżetu Województwa Mazowieckiego.
Małgorzata Król
